COVID-19: Jak się chronić? – Fakty i mity

Naszą codzienność zdominowała pandemia wywołana nowym wirusem SARS-CoV-2. Na całym świecie koronawirusem SARS-CoV-2 zaraziło się już ponad 83 mln ludzi, a z powodu COVID-19 zmarło ponad 1,8 mln. Niestety, w dalszym ciągu nie wiemy o nim wszystkiego. W oparciu o dane z Federalnego Instytutu Oceny Ryzyka (BfR – BUNDESINSTITUT FÜR RISIKOBEWERTUNG – Federal Institute for Risk Assessment) przygotowaliśmy odpowiedzi na tzw. fakty i mity dotyczące COVID-19.

Co wiemy o COVID-19?

COVID-19 to typ choroby układu oddechowego, który powstaje w wyniku zarażenia się nową odmianą koronawirusa SARS-CoV-2. Koronawirusy zwykle wywołują u ludzi typowe objawy przeziębienia. SARS-CoV-2 przenosi się głównie „drogą kropelkową”, czyli podczas kichania, kaszlu czy nawet rozmowy z osobą zakażoną.

Czy koronawirusy mogą być przenoszone przez dotykanie przedmiotów?

Do powierzchni (np. gotówka, terminale płatnicze, klamki, smartfony, uchwyty wózków sklepowych, opakowania lub torby) wirus może dotrzeć przez bezpośrednie kichanie lub kaszel osoby zakażonej. Pozostaje na nich przez pewien czas. Można się zakazić, jeśli po kontakcie z zainfekowaną powierzchnią, przeniesiemy wirusa na błony śluzowe nosa lub oczu. Ważne jest przestrzeganie ogólnych zasad codziennej higieny, takich jak regularne mycie rąk i trzymanie rąk z dala od twarzy.

Czy koronawirusami można zarazić się poprzez żywność?

Obecnie nie było przypadków, które potwierdziłyby  zakażenie ludzi koronawirusem poprzez spożycie skażonej żywności. SARS-CoV-2 może pozostawać zaraźliwy znacznie dłużej w niskich temperaturach, na wilgotnych powierzchniach. Według badań przeprowadzonych w testach laboratoryjnych, SARS-CoV-2 nadal utrzymywał się i był zakaźny na powierzchni ryb, drobiu oraz wieprzowiny (po 3 tygodniach przechowywania w temperaturze 4°C, -20°C i -80°C).

Kwantyfikacja zakaźnego wirusa w ciągu 21 dni; źródło: Cold Spring Harbor Labolatory

Czy koronawirusy mogą pozostać zakaźne na stałych i suchych powierzchniach, poza organizmami ludzkimi lub zwierzęcymi?

Ludzkie koronawirusy nie są szczególnie stabilne na suchych powierzchniach. Wstępne testy laboratoryjne przeprowadzone przez amerykańską grupę badawczą dla nowego typu koronawirusa SARS-CoV2 wykazały, że może on pozostawać zakaźny do:
3 godzin w postaci aerozolu,
4 godzin na powierzchniach miedzianych,
24 godzin na kartonie,
2 -3 dni na stali nierdzewnej i plastiku po silnym zanieczyszczeniu.

Żywotność SARS-CoV-1 i SARS-CoV-2 w aerozolach i na różnych powierzchniach; źródło: The New England Journal of Medicine

Natomiast badania przeprowadzone przez australijską grupę badawczą wykazały, że w różnych warunkach laboratoryjnych SARS-CoV-2 był wykrywalny na różnych powierzchniach do 28 dni w temperaturze 20°C, takich jak szkło, stal nierdzewna i papier.

Wpływ temperatury na trwałość SARS-CoV-2 na popularnych powierzchniach; źródło: Virology Journal

Czy towary importowane z regionów, w których choroba się rozprzestrzeniła mogą być źródłem zakażenia u ludzi?

Jest mało prawdopodobne, aby importowane towary  mogły być źródłem zakażenia koronawirusem. Ze względu na dotychczas zarejestrowane metody przenoszenia i stosunkowo niską stabilność środowiskową koronawirusów . Importowana chłodzona lub mrożona żywność wyprodukowana w niehigienicznych warunkach w regionach dotkniętych SARS-CoV-2 może zawierać wirusa. Transmisja SARS-CoV-2 przez żywność nie została jeszcze określona. Należy przestrzegać ogólnych zasad higieny przy przygotowywaniu żywności.

Czy pracownicy obsługujący kontenery lub zajmujący się dalszym przetwarzaniem importowanych produktów mogą zostać zarażeni? 

Ze względu na niską stabilność środowiskową koronawirusów przeniesienie patogenu tą metodą w większości przypadków wydaje się mało prawdopodobne.

Jak możemy uchronić się przed zarażeniem wirusem poprzez żywność i produkty (w tym kosmetyki)? 

Mało prawdopodobne jest to, że wirus przeniesie się poprzez skażoną żywność lub produkty importowane. Trzeba jednak pamiętać o zasadach higieny codziennej. Regularne mycie rąk i zasady higieny dotyczące przygotowywania posiłków. Wirusy są wrażliwe na ciepło, a ryzyko infekcji można dodatkowo zmniejszyć podgrzewając żywność. Nie powinniśmy nikomu udostępniać kosmetyków do makijażu . Natomiast kremy powinniśmy stosować tylko jeśli mamy dokładnie umyte ręce lub aplikowane są czystą szpatułką. 

Czy SARS-CoV-2 może przenosić się przez naczynia i sztućce w stołówkach i innych miejscach, w których ludzie wspólnie spożywają posiłki?

BfR nie ma jeszcze informacji o jakichkolwiek zakażeniach SARS-CoV-2 za pośrednictwem tej metody rozprzestrzeniania się wirusa.

Czy ręczne mycie naczyń lub używanie zmywarki dezaktywuje wirusa?

Koronawirusy reagują wrażliwie na substancje rozpuszczające tłuszcz, takie jak alkohole lub środki powierzchniowo czynne, które zawarte są w mydłach i środkach do mycia naczyń jako odtłuszczacze. Dotyczy to w szczególności naczyń zmywanych i suszonych w temperaturze 60°C lub wyższej. Szczegółowe dane dla SARS-CoV-2  nie są jeszcze dostępne.

Czy koronawirusy mogą pozostać zaraźliwe na tekstyliach?

Obecnie BfR nie ma informacji o tym, jak długo wirus SARS-CoV-2 pozostaje zakaźny na tekstyliach lub w pralce. Odzież, pościel, bieliznę, ręczniki, osób chorych, a także tekstylia, które miały kontakt z zakaźnymi płynami ustrojowymi, należy prać w pralce w temperaturze co najmniej 60°C z użyciem silnego detergentu, a następnie należy je dokładnie wysuszyć. 

Czy maski wykonane samodzielnie z materiałów tekstylnych mogą zapobiec przenoszeniu koronawirusów?

Tekstylia mogą zawierać różne substancje chemiczne. Nadają tkaninom pożądane właściwości, takie jak kolor, kształt, przyczepność lub właściwości hydrofobowe. Pozostałości tych chemikaliów mogą pozostawać na tekstyliach po procesie produkcyjnym, a później zostać uwolnione podczas noszenia. Na rynku dostępnych jest wiele rodzajów masek ochronnych, takie jak N99, KN95 czy FFP2. Ważne jest, aby wiedzieć, czym konkretnie różnią się wymienione modele, a zwłaszcza to, jaki poziom ochrony może zapewnić każda z maseczek i w jaki sposób ich poprawnie używać.

Czy koronawirusy mogą przenosić się za pośrednictwem pieczywa, produktów mięsnych lub świeżych owoców i warzyw?

Koronawirusy na ogół mogą dotrzeć do wyrobów piekarniczych lub owoców i warzyw przez osobę zarażoną, która kicha lub kaszle bezpośrednio na nie. Nie mogą rozmnażać się w pożywieniu, ponieważ potrzebują do tego żywiciela. Wyroby piekarnicze oraz produkty mięsne w sklepach chroni się zwykle za pomocą osłon przeciwbryzgowych, które minimalizują one ryzyko zakażenia. Zgodnie z obecnym stanem wiedzy zwierzęta hodowlane wykorzystywane do produkcji mięsa nie mogą być zakażone SARS-CoV-2. Zatem nie mogą przenosić wirusa na ludzi tą drogą.  Przy przygotowywaniu owoców i warzyw należy przestrzegać ogólnych zasad higieny, które obejmują dokładne mycie żywności i częste mycie rąk podczas obróbki.

Czy koronawirusy mogą być przenoszone za pośrednictwem mleka od krów karmionych potencjalnie zanieczyszczoną paszą?

Jak dotąd nie ma dowodów na to, że pasza dla zwierząt jest nośnikiem koronawirusów. Nie ma obecnie potwierdzonych naukowo dowodów na epidemiologicznie zakażenia zwierząt domowych przez osoby zakażone.

Czy istnieje dowód na to, że przyjmowanie dużych dawek witaminy D w suplementach diety może zapobiec zakażeniu COVID-19?

Internet zalała fala informacji, że przyjmowanie suplementów diety zawierających (czasami bardzo duże dawki) witaminy D może zapewnić ochronę przed zakażeniem koronawirusem SARS-CoV2. Naukowo uznane jest, że witamina D przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego. Nie oznacza to jednak, że powinniśmy przyjmować nadprogramowe dawki witaminy D. Takie praktyki powodują ryzyko dla zdrowia.

Każdy przypadek COVID-19 ma indywidualny przebieg. U większości zarażonych osób rozwijają się objawy o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu bez konieczności hospitalizacji. Uważajmy na siebie, dbajmy o naszych bliskich i higienę. Moc jest w naszych rękach!  

Chcesz udoskonalić procedury, zadbać o ciągłość operacyjną w swojej firmie lub poprawić efektywność pracy zdalnej?

Umów się na bezpłatną konsultacje on-line: wspólnie zastanowimy się jaki zakres wsparcia jest właściwy dla Twojej firmy.

Czytaj także

Dlaczego my?

Zespół najlepszych ekspertów

Zespół najlepszych ekspertów

Spersonalizowana oferta w krótkim czasie

Spersonalizowana oferta w krótkim czasie

Najwyższa jakość rozwiązań

Najwyższa jakość rozwiązań

Firma przyjazna środowisku

Firma przyjazna środowisku